هیچ در هیچ

حسن فرهنگی: مینی مال پاسخی به دغدغه خوانش نویسنده است

h-farhangi — Wed, 09 Jul 2008 04:31:18 GMT

به عقیده «حسن فرهنگی» نويسنده‌هاي امروز به جاي دغدغه‌ حجم، دغدغه خوانش و تأويل دارند. در واقع با پيشرفت تكنولوژي، ‌خوانندگان نياز دارند تا بحث‌هاي معنايي و اخلاقي را به صورت كپسولي مصرف كنند و اين‌جاست كه ميني‌مال مطرح مي‌شود.

«حسن فرهنگی» داستان نویس در گفت و گو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در پاسخ به این سؤال که «چه ضرورتي باعث شد تا نويسندگان غرب به سمت ميني‌مال‌نويسي بروند؟» گفت: پس از ظهور فرماليست ها در روسيه و مطرح‌شدن بحث‌هاي زبان‌شناختي در غرب، ادبيات در زندگي انسان جايگاه رفيعي پيدا كرد. يعني ادبيات خود موضوعيت پيدا كرد كه بايد كالبدشكافي مي شد و در موردش حرف مي زدند . از همين رهگذر با ساختارشناسي داستان ها، ساختارهاي مختلف و جديدي تعريف شد كه داستان هاي ميني ماليستي نيز نتيجه ي اين تغيير رويكرد نسبت به ادبيات داستاني است.

http://www.ibna.ir/vdcaomnu.49nue15kk4.html گفتگو با خبرگزاری کتاب ايران (IBNA )

آن سه دوست

h-farhangi — Wed, 02 Jul 2008 06:33:18 GMT

بدون احتساب كودكي ام توي تمام عمرم سه دوست بيشتر نداشتم. وارد دانشگاه كه شدم تصميم گرفتم دوست پيدا كنم. با اولي توي بوفه ي دانشگاه آشنا شدم. ساندويچ خورديم و دوست شديم برايش گفتم كه پف چشمهايش بدجوري به ذوق مي زند بهتر است با سايه آن را درست بكند. روز دوم من را كه ديد با هراس فرار كرد به كتابخانه. مي ديدمش كه دارد از پنجره من را نگاه مي كند. وقتي به خانه رسيدم عصبي رفتم كنار آينه و با خشم به خودم نگاه كردم.

دومين دوست را توي اتوبوس پيدا كردم. هم دانشكده اي بوديم. رفتم كنارش ايستادم و برايش توضيح دادم كه مي شناسمش و او هم خوشحال شد و تا دانشكده با هم آمديم.توي راه به او گفتم آدم وقتي سوار اتوبوس مي شود بهتر است ادكلن بزند. برايش توضيح ندادم كه منظور من از آدم مفهوم كلي آدم است. روز دوم باز هم او را توي اتوبوس ديدم. به محض اينكه من را ديد وحشت زده از در ديگر اتوبوس پايين پريد.مي ديدم كه خلاف حركت اتوبوس فرار مي كرد.من آن روز نتوانستم توي كلاس بنشينم.برگشتم خانه و رفتم كنار آينه و با خشم به خودم نگاه كردم.

سومين دوست را توي كتابفروشي پيدا كردم. دختر ريز نقشي بود كه داشت دنبال كتابي مي گشت كه من به خاطرش به انقلاب آمده بودم. تنها يك جلد از كتاب را پيدا كرديم.قرار شد او ببرد بخواند و من فردا بروم از در خانه اشان بگيرم و مطالعه كنم.از هم جدا كه مي شديم برايش گفتم از فردا كفش پاشنه بلند بپوشد. فردا زنگ درشان را كه زدم در را با خوشحالي باز كرد. من را كه ديد با ترس در را به رويم بست.صداي نفس هايش را مي شنيدم از پشت در. هر چه مشت به در كوبيدم بازش نكرد. دويدم رفتم خانه.چاره اي نداشتم بايد با كسي حرف مي زدم.به خانه كه رسيدم عصبي كنار آينه ايستادم و شروع كردم به حرف زد با خودم. هاف هاف

روز زن

h-farhangi — Wed, 25 Jun 2008 04:40:18 GMT

تمام مردها در حالي كه سرد درد داشت و با انگشت شصت ِ دو دستش پيشاني اش را فشار مي داد تا زق زقش بخوابد رفت اتاق رئيس. ديد رئيس هم با انگشت شصت ِ دو دستش پيشاني اش را فشار مي دهد. گفت:‌امروز مقداري پول نياز دارم.

رئيس گفت: من هم مثل تو.

تمام مردها گفت: مي خواهم براي زنم كادو بخرم.سالي يك بار اين اتفاق مي افته.

رئيس گفت:‌ من هم به همين فكر مي كنم ولي پولي در بساط نيست.

تمام مردها از رئيس كه نااميد شد آمد توي اتاقش و به ارباب رجوع كه آمده بود پيشش با اشاره فهماند كه بي مايه فطيره. ارباب رجوع پولي را گذاشت زير كارتابل تمام مردها و يك امضاء گرفت و رفت. تمام مردها رفت بازار و براي زنش چيزي خريد. وقتي رسيد به خانه كادو را داد دستش. تمام زن ها كادو را از تمام مردها گرفت و با شوق كادواش را باز كرد و ديد يك جفت النگوست. النگوها را با خوشحالي به دستش انداخت و دويد بيرون. مي خواست النگوهايش را به هميسايه نشان بدهد.تمام مردها يادش نيست كه تمام زن ها از او تشكر كرد يا نه فقط چند ساعت بعد صداي جيغ او را شنيد كه دلخراش بود.سراسيمه دويد رفت كوچه. تمام زن ها را ديد كه ولو شده بود زمين و خون از دستش مثل فواره مي زد بيرون. انگشت شصتش قطع شده بود و النگوهايش نبودند. تمام مردها گفت: النگوهات كو؟

تمام زن ها چون بي هوش بود حرفي نزد.

---

تمام مردها النگوهاي خوني را گذاشت جلوي زنش. تمام زن ها النگوها را انداخت توي دستش و از خوشحالي جيغ كشيد.اصلا نپرسيد كه النگوها چرا خوني است؟! بلند شد برود بيرون كه تمام مردها جلويش را گرفت. گفت: بيرون نرو خطرناكه.

تمام مردها سرش را ميان دو دستش گرفت و نفس عميقي كشيد و خوابيد. آن روز تمام مردها و تمام زن ها فكر كردند كه چقدر خوشبختند! اما هيچ كدام اين را به زبان نياوردند! چون سرشان درد مي كرد و مي خواستند دور از هم استراحت بكنند.

غايت هستي!

h-farhangi — Fri, 20 Jun 2008 08:37:18 GMT

هستي به دنیا که آمد همه را دوست داشت با همه مهربان بود!

چون پنج ساله بود كه فكر كرد در آينده چه مي شود؟!

پدرش گفت: خلبان خواهي شد.

مادرش گفت: دكتر خواهي شد.

هستي ده ساله بود كه فكر كرد در آينده چه مي شود؟!

پدرش گفت:‌ خلبان مي شوي.

مادرش گفت:‌دكتر مي شوي.

هستي بيست ساله بود و روانشناسي مي خواند كه فكر كرد در آينده چه مي شود؟!

پدرش گفت:‌ديگر خلبان نمي شوي.

مادرش گفت:‌ديگر دكتر نمي شوي.

هستي سي ساله بود كه فكر كرد در آينده چه مي شود؟!

پدرش گفت:‌خلبان نشدي.

مادرش گفت: دكتر نشدي.

نامزدش گفت: روانشناس مي شوي.

هستي چهل ساله بود كه فكر كرد در آينده چه مي شود؟!

پدرش سكوت كرد.

مادرش مرده بود.

نامزدش گفت:‌شاعر شدي. يك انسان ماليخوليايي.

هستي هفتاد ساله بود و در بستر بيماري فكر كرد در آينده چه مي شود؟!

پدرش مرده بود.

مادرش مرده بود.

زنش مرده بود.

هستي نفس هاي آخر را مي كشيد كه فكر كرد چه مي شود؟!

و مرد.

دفاع خوب از شيعه، نگاه بد به قدرت -

h-farhangi — Sat, 14 Jun 2008 17:59:18 GMT

نگاهي به كتاب <جمهور جهاني شيعه>؛

نوشته ی محمدعلی زم

هر كشوري براي رسيدن به جايگاه رفيع فرهنگي به تئوريسين‌هاي نوانديش و جسور نياز دارد تا با تكيه بر فرهنگ پيشين براي سعادت امروز برنامه‌اي داشته باشند. پرشماري انديشمندان هر كشوري مي‌تواند دليل رشد آن كشور در زمينه‌هاي مختلف به شمار آيد. كشور عزيزمان ايران هر چند كه همواره صاحبان فكر بسياري داشته اما به دلا‌يلي كه در اينجا بدان‌ها نمي‌پردازم همواره به ضعف نظريه‌پردازي مبتلا‌ بوده است. آميختگي دين اسلا‌م با فرهنگ ايراني اين مهم را به رخ نظريه‌پردازان مي‌كشد كه براي برون‌شد از وضعيت نابهنجاري كه قرن‌ها بدان مبتلا‌ هستيم ناگزير بايد از فرهنگ ملي- مذهبي مدد بگيريم.

http://www.roozna.com/Negaresh_site/FullStory/?Id=61692

كوچ ابديي نادر ابراهيمي

h-farhangi — Fri, 06 Jun 2008 08:44:18 GMT

يك هفته پیش وقتی زنگ زدم خانه اشان برای این بود که بعد از چند سال حس می کردم حالش بدتر شده. خانمش گفت: بدتر شده. و حتی به خاطر اینکه نمی توانست حرف بزند امکان ملاقات هم منتفی شد و تا همین امروز که خبر پریدنش را شنیدم.بیش از اینکه غمگین مرگش باشم به فکر فرو رفتم که چرا بعد از این همه سال باید دلم بتپد و همسرش بگوید که نمی شود دیدش از بس که حرف نمی زند و بعد خبرش که...

با اینکه مریض بود - خیلی- شیطنت می کرد و خنده از لبش محو نمی شد.

از راست به چپ: اكبر رادي- نادر ابراهيمي- رضا سيد حسيني- حسن فرهنگي

h-farhangi — Sat, 31 May 2008 15:07:18 GMT

متون مقدس در داستان و رمان معاصر ايران/6
در گفت‌وگو با حسن فرهنگی بررسی شد:
سيال ذهن، استمرار در روايت و شكست زمان در قصه‌های قرآن

گروه ادب: سيال ذهن در روايت، شكست زمان و استمرار روايت ـ كه نويسندگان امروز به آن می‌پردازند ـ بارها در قرآن اتفاق افتاده است. مكان‌ها در اين كتاب آسمانی به وفور می‌شكند و در موقعيت‌های مختلف تكرار می‌شود. روايت نيز به صورت دوری و مقطعی در طی قصه‌های قرآن تكرار می‌شود.

حسن فرهنگی(نويسنده)

«حسن فرهنگی» نويسنده در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) با بيان اين مطلب گفت: «ساختار» داستان‌های قرآنی، زوايای بكر و دست‌نخورده‌ای برای نويسنده مكشوف می‌كند و هيچ نويسنده‌ای تجربه پرداختن در چنين ساختاری را نداشته است. ظرفيت ساختاری داستان‌های قرآنی اين امكان را به نويسنده مدرن می‌دهد كه با دست پُر، ساختارهايی برای داستانش انتخاب كند. البته بعضی از اين ظرفيت‌ها توسط نويسندگان شناسايی شده و در آثارشان نمود پيدا كرده است.

نويسنده رمان «نويسنده نمی‌ميرد، ادا در می‌آورد» افزود: ظرفيت زبانی و تكنيكی اين متون آنقدر بالاست كه بايد بيشتر غور كرد و بيشتر تاثير پذيرفت تا داستان‌هايی بی‌تفاوت خلق نكرد.

http://www.iqna.ir/fa/news_detail.php?ProdID=255205

ماهي هاي قرمز آبي اند

h-farhangi — Mon, 26 May 2008 17:19:18 GMT

تقدم به محمد آقازاده

قرمز

رنگ دلخواه مادر است. از مدرسه آمدني عزت حمّال با مدادش بازوي دستم را پاره كرده بود و خون مي زد بيرون. با گريه خودم را به خانه رساندم. در حياطمان را باز مي كردم كه عزت صدايم زد. سايه به سايه ام آمده بود. گفت: چيزي به مادرت نگي ها!

صدايم را بلند كردم. طوري جيغ مي زدم كه انگار دستم قطع شده. مادر در را باز كرد و پريد بيرون. چادرش را عوضي سر كرده بود. گفت: چته؟

عزت كنار دستم ايستاده بود. گفتم: از اين حمّال بپرس.

عزت سرش را انداخت پايين. مادر دستم را گرفت بالا و به زخمم نگاه كرد. عزت گفت: من تقصيري نداشتم خاله. با بچه ها دست به يكي كرده هي فحش مي ده.

گفتم: كي فحش دادم حمّال؟

درج این داستان در سایت اثر http://asar.name/1980/06/hasan-farhanghi.html

عکس کودکانی که در آتش می سوزند

h-farhangi — Sat, 17 May 2008 07:10:18 GMT

نه نمي شود فراموش كرد. حتي نمي شود به فراموشي فكر كرد. چگونه مي شود آيا؟ زندگي بسيار نامهربان و بسيار تلخ است حتي براي كساني كه چهار ستون بدنشان سالم است و حتي براي كساني كه پريوشند و زيبايند. نامهرباني و خشونت از در و ديوار مي ريزد. حتي براي كساني كه هيچ مشكلي در زندگي ندارند. اما اين بچه ها مشكل دارند. چگونه مي شود با قلبهاي كوچكشان و دستهاي سوخته و ذوب شده ي كوچكشان سنگيني دنيا را تحمل كنند؟!

مرگ بر من كه اين همه درد را مي بينم و دم نمي زنم. براي چه بايد دم بزنم. براي كه؟ مي گويند حادثه بوده است. حادثه قسمتي از حوالت بشري است و من خفه مي شوم .اما امروز از خودم مي پرسم كدام حادثه حوالت بشري است. اينكه در سرزميني زندگي كني كه بر بستري از ثروت آرميده است و آن وقت كودكان در زمستان سگ كش به آتشي پناه ببرند كه از دهانه ي نكبت و منفور بخاري بيرون مي زند و بعد انفجار و بعد صورت هاي از ريخت افتاده. كدام حوالت ، كدام قسمت؟

مرگ بر تو كه تنها به خود مي انديشي و نمي داني به خود انديشيدن يعني خشونت. بر گوش من و تو نجوا كرده اند كه سوختن پروانه هاي زيبا در فراخناي دشتي كه زير تابش مستقيم خورشيد تب دارد ربطي به تو ندارد و تو خفه مي شوي و من خفه مي شوم. آيا آن وقت اگر خانه ي تو كه تنها به خودت مي انديشي آتش بگيرد احساس كسي را تحريك خواهد كرد؟ نه. اين مشكل آنها نيست آن وقت. به خود انديشيدن خشونت زاست. چون روزي آنها تنها مي مانند كه مي سوزند و روزي ما تنها مي مانيم كه به ناچار در حادثه اي گير افتاده ايم. آنها مايند و ما آنهاييم.

من سوزش پوست صورتم را احساس مي كنم خدا. چقدر سخت و جانكاه است. ميله هاي اتاق گر گرفته اند؛ در آهنين اتاق گر گرفته است و باز نمي شود. دست به هر جا كه مي زنم آتش است و انگشتهايم در آتش ذوب مي شود خدا. جيغ مي كشم كه كسي ياري ام كند. هيچ كس كمكم نمي كند خدا. حتي تو خدا.چقدر از عمرم باقي مانده است؟ چگونه همه ي عمرم را با كابوس آتش طي كنم. با صورتي كه هويتم در پس آن پنهان است. چقدر روزها را بشمارم كه تمام شوند؟روزها كش مي آيند و سنگين مي گذرند به سنگيني لحظاتي كه در ميان آتش جيغ مي زديم و كسي به ياريمان نمي شتافت و احساس مي كرديم زمان ايستاده است و پر پر شدن ما را نگاه مي كند.

ما فرزند سرزميني هستيم كه چهره ي دزدانش روز به روز سرخ تر مي شود و شكمشان طبله مي كند.

ما فرزند سرزميني هستيم كه براي به قدرت رساندن سياستمداران گلويمان را پاره مي كنم چون ساده لوحانه و مهربانانه دوستشان داريم.

ما فرزند سرزميني هستيم كه از بلندگوهايش جز عدالت واژه ي ديگري بيرون نمي ريزد.

ما فرزند پدري هستيم كه شب خسته و خميده به خانه مي آيد و صورتمان را نگاه مي كند و لبهايمان را مي بوسد و به خلوتش پناه مي برد و گريه مي كنم. گريه نكن پدر؛ دوستمان داشته باشم. با سوزشي كه در قلبت است دوستمان داشته باشم . گريه نكن.

ما فرزند شما هستيم. شما؟ شما كه دزديد؛ شما كه مومنيد، شما كه مي ترسيد و شما كه نمي ترسيد. ما انسانم و شما هم انسانيد و همين كافي است. مواظب باشيد كه فردا نسوزيد. به فكر شمايم ما. به فكر خودمانيم ما.

با انگشتهاي ذوب شده خواهيم نوشت. با چشمهاي قي بسته خواهيم ديد و زندگي خواهيم كرد تا آينه ي دق كساني باشيم كه زيبايي را فراموش كرده اند. خودشان را فراموش كرده اند.

توان نوشتن نمانده است. تنها مي توانم شما را تو خطاب بكنم و بنويسم.

تو زيبايي چندان كه سوخته اي زيبايي. چون آينه ي دق من خواهي بود و هرگز فراموشت نخواهم كرد و آدم خواهم ماند.

تو زيبايي چندان كه نقاب بر صورت زده اي كه ما از ديدنت ناراحت نشويم و ما ناراحتيم. چرا كه سهم خودمان را در سوختن تو مي دانيم.

تو زيبايي چندان كه در قلب ما نشستي و فراموشت نخواهيم كرد و چون فراموشت نخواهيم كرد زيبايي عزيزم. عزيزانم. شما زيباييد.

*داستان عاشقانه اي مي خواستم روي صفحه بگذارم كه يك مرتبه عكسهاي پروانه هاي سوخته در چشمانم ريخت بدون اينكه بدانم از كجا آمدند. انگار بدون اختيار سايتي را كليك كرده بودم. خوشحالم. گريه مي كنم و خوشحالم.صداي فريادشان را مي شنوم و خوشحالم. احساس مي كنم بدنم گر گرفته است و مي سوزد و خوشحالم.

* اين سايت را ببينيد http://floppy98.blogspot.com/2008/05/blog-post.html

اين شهريار ما نبود

h-farhangi — Thu, 08 May 2008 09:36:18 GMT

نقدي بر سريال "شهريار"

منتقد در مواجهه با اثري كه پديد آورنده يا پديده آورندگان آن به خودسانسوري دچار شده اند به لكنت و كندي زبان دچار مي شود و نمي تواند بدون درك حواشي به اصل مطلب بپردازد.از اين روي كارش بسي دشوارتر مي نمايد و در اين دشواري و ناهمواري مسير، سعي مي كند از طرفي، خلق اثر را امري مبارك و مغتنم بشمارد و از آن حمايت كند و از ديگر طرف نقاط ضعف آن را برجسته سازد تا از آن طريق امكان نگرشي ديگر بر اثر را فراهم ساخته و بهانه ي رشد را براي هنرمندان مهيا سازد. برخورد با سريال "شهريار" نيز از اين دست است. از طرفي به كارگردان سريال "كمال تبريزي" بايد تبريك گفت كه توانسته است زندگي يكي از مفاخر ادبي كشور را به تصوير بكشد و از سوي ديگر بدون تكيه بر احساسي گري به نقد آن پرداخت.نويسنده ي سريال به خوبي مي دانسته كه نمي توان زواياي مختلف زندگي محمدحسين بهجت تبريزي را به تصوير بكشد. ناچار مي بايست از شهريار چهره اي ساخته مي شد كه مورد پسند سفارش دهندگان مي بود. بهترين روش براي به ثمر نشاندن اين اثر نگاه ايدولوژيكي به زندگي استاد بود و پرداخت غيرهنري بدين موضوع موجب شد كه انتظار خاصان روزگار و كساني كه با فرهنگ و ادب اين كشور انس ديرينه دارند برآورده نشود؛ حتي مخاطب عام تلويزيون نيز با ديدن قسمت هاي پاياني سريال "شهريار" آه از نهاد بركشد و با خود نجوا كند كه اين شهريار ما نبود.

بسياري كمال تبريزي را يكي از چهره هاي موفق سينماي ايران مي دانند اما اينكه اين چهره ي موفق توانسته است از عهده ي سريال شهريار برآيد يا نه سخني ديگر است. بنده به عنوان همشهري كارگردان و كسي كه افتخار آشنايي با استاد شهريار را داشتم هم صدا با كساني كه تيزهوشي و رندي و بي باكي و طنازي شهريار را ديده بودند مي گويم آقاي كارگردان شهرياري كه تو مي شناختي شهريار من نبود. اين شهريار مظلوم و بيمار كه از همه مي هراسد و در وضعيتي كميك شاعران بزرگ روزگار خود را تحت تاثير قرار مي دهد شهريار واقعي نيست. او شخصيت خيالي تو است. براي روشن شدن موضوع به ضعف هاي عمده ي سريال اشاره مي كنم.

http://www.etemaad.com/Released/87-02-19/184.htm#23971

مطالب مرتبط http://www.etemaad.com/Released/87-02-26/185.htm#72565